Gerðardómur

Á vegum Viðskiptaráðs Íslands starfar sérstakur gerðardómur. Tilgangurinn með gerðardómnum er að aðilar fái niðurstöðu í ágreiningi með skjótum og öruggum hætti. Gerðardómurinn er hlutlaus aðili sem leggur hlutlægt mat á úrlausnarefni. Málsmeðferð gerðardómsins á að öllu jöfnu að taka mun skemmri tíma en almennra dómstóla og er meginreglan sú að úrskurður skal liggja fyrir eigi síðar en hálfu ári eftir að gerðarmenn eru tilnefndir.

Úrskurður gerðardómsins er endanlegur og bindandi fyrir málsaðila. Úrskurður gerðardómsins er jafnframt aðfararhæfur í yfir 144 löndum, sem stafar af því að Ísland er aðili að New York samningnum um viðurkenningu og fullnustu erlendra gerðardómsúrskurða. Gerðardómurinn er ekki opinber og því geta málsaðilar haldið ágreiningi sínum eða viðkvæmum málum leyndum.

Gerðardómarar
Aðilum er heimilt að semja sérstaklega um skipan og fjölda gerðardómsmanna en hafi ekki verið um annað samið eru þeir þrír. Hvor málsaðili tilnefnir þá einn gerðardómsmann og stjórn Gerðardóms Viðskiptaráðs skipar dómsformann. Gerðardómsmenn þurfa að uppfylla tilteknar persónubundnar kröfur og sérsök hæfisskilyrði héraðsdómara. Þeir geta verið sérfróðir á því sviði er snýr að ágreiningsefninu.

Samningsákvæði
Hér á eftir fylgja tillögur um orðalag ákvæðis í viðskiptasamningi sem vísar ágreiningi til Gerðardóms Viðskiptaráðs Íslands. Annars vegar er tillaga um ákvæði í samningum íslenskra aðila og hins vegar þegar íslenskir og erlendir aðilar eiga hlut að máli.

„Öllum ágreiningi, sem kann að rísa vegna samnings þessa eða stofnunar hans, skal skotið til endanlegrar úrlausnar Gerðardóms Viðskiptaráðs Íslands og skal reglugerð fyrir gerðardóminn gilda um málsmeðferð. Ákvæði þetta ásamt reglugerðinni teljast gerðarsamningur milli undirritaðra samningsaðila.“

Taka ber fram að þótt ekki sé samið fyrirfram um gerðardómsúrlausn, er hægt að semja um slíkt eftir að ágreiningur er kominn upp. Eftirfarandi ákvarðanir þurfa að koma fram:

Gerðardómur Viðskiptaráðs leysi úr ágreiningi.
Reglugerð Gerðardóms Viðskiptaráðs og samningur um gerðardóm myndi gerðarsamning.
Viðfangsefni dómsins.
Gerðarmenn ákveði málsmeðferð.
Málsmeðferð ef útivist verður af hálfu annars aðilans.
Eftir lögum hvaða lands skal farið með úrlausn ágreinings.
Tungumál gerðarmeðferðar.
Gerðardómsúrlausn sé bindandi og endanleg og aðilar skuldbindi sig til að fara ekki með málið fyrir almenna dómstóla.

Arbitration clause
"All disputes in connection with the present contract shall be finally settled, by an arbitral tribunal, under the rules for The Court of Arbitration of the Iceland Chamber of Commerce. This clause along with the rules or The Court shall be deemed as the arbitration agreement between the parties. The language of the arbitration shall be [...].The present contract is governed by the laws of [...]".

Stjórn Gerðardóms Viðskiptaráðs
Í stjórn gerðardómsins sitja: Andri Árnason (formaður), Baldvin Björn Haraldsson og Vala Valtýsdóttir. Varamenn þeirra í sömu röð eru: Gunnar Sturluson, Ingibjörg Bjarnardóttir og Hreggviður Jónsson.

Hlutverk stjórnarinnar er að undirbúa mál fyrir hina eiginlegu gerðardómsmeðferð og tilnefna formann dómsins í hverju máli fyrir sig (og/eða aðra gerðardómsmenn).

Kostnaður við málsmeðferð
Í samræmi við 5. gr. reglugerðar Gerðardóms Viðskiptaráðs hefur stjórn dómsins ákveðið að skrásetningargjald gerðarbeiðanda sé kr. 250.000,-. Þá ákveður gerðardómurinn hverju sinni málskostnað vegna málsmeðferðar fyrir dóminum sem og þóknun gerðarmanna, sem málsaðilar eru ábyrgir fyrir in solidum.

Nánari upplýsingar
Nánari upplýsingar um Gerðardóminn eru gefnar á skrifstofu Viðskiptaráðs Íslands. Skrifstofan hefur jafnframt milligöngu um samband við stjórn dómsins og tekur á móti beiðnum um gerðardómsmeðferð. Umsjón með starfi dómsins hefur Haraldur I. Birgisson, aðstoðarframkvæmdastjóri Viðskiptaráðs.

Ítarefni um gerðardóm: