Spurt & svarað - Skuldaúrvinnsla

Á hverju byggir samkomulagið?

Samkomulagið byggir á Sameiginlegum reglum fjármálafyrirtækja um fjárhagslega endurskipulagningu fyrirtækja, sjá hér.
Þessar reglur byggja svo aftur á lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins, sjá hér.
Samkomulagið má nálgast hér.
Þá hefur Samkeppniseftirlitið fyrir sitt leyti samþykkt samkomulagið, sjá hér.

Hvaða fyrirtæki falla undir samkomulagið?

Þau sem viðkomandi fjármálafyrirtæki telur að áframhaldandi rekstur sé líklegastur til að tryggja best hagsmuni kröfuhafa, starfsmanna og eigenda.
Miðað er við lítil og meðalstór fyrirtæki þar sem skuldir geta að jafnaði verið allt að 1.000 mkr.

Hvað er skoðað við þetta mat?

Hvort áframhaldandi þátttaka núverandi eigenda og/eða lykilstjórnenda sé mikilvæg fyrir framtíðarrekstur fyrirtækisins og sé líkleg til að auka endurheimtur skulda.

Hver eru viðmiðin við niðurfærslu skulda?

Að heildarskuldsetning fyrirtækisins að lokinni endurskipulagningu fari ekki fram úr endurmetnu eigna- eða rekstrarvirði þess, hvort heldur sem er hærra að viðbættu virði annarra trygginga sem standa til trygginga skuldum viðkomandi fyrirtækis.

Hvernig er heildarskuldsetning samsett?

Lán sem byggja á getu fyrirtækisins til endurgreiðslu, að teknu tilliti til sjóðstreymis og eignasölu.
■ Um getur verið að ræða lán í niðurgreiðsluferli, yfirdráttarlán, rekstrarlán og lán með óreglulegum greiðslum.
■ Fjármálafyrirtæki getur sett það að skilyrði að fyrirtæki selji órekstrartengdar eignir eða að þær eignir séu leystar til fjármálafyrirtækisins á móti skuldum.
Biðlán sem kemur til ef eigendur hafa ekki burði til að leggja fyrirtækinu til eigin fé – sem verður að hámarki 30% af heildarvirði fyrirtækisins
■ Fjármálafyrirtæki er heimilt að víkja frá þessum mörkum vegna sérstakra aðstæðna
■ Lánið ber lága vexti til að byrja með en að loknum 3ja ára aðlögunartíma mun lánið bera vexti sem samsvara eðlilegri ávöxtun á eigin fé.
■ Sé lánið greitt niður, að hluta eða öllu leyti innan 3ja ára frá útgáfu þess, og þessi greiðsla er að öllu leyti fjármögnum með nýju eigin fé sem eigendur eða aðrir hafa lagt til þá mun fyrirtæki fá að greiða lánið á tilteknu fyrirfram ákveðnu gengi, t.d. 67% í upphafi.
■ Gengi biðlánsins hækkar eftir því sem líður á aðlögunartímann og afslátturinn fellur alfarið niður að 3 árum liðnum.
■ Takmarkanir af hálfu fjármálafyrirtækis, t.a.m. á arðgreiðslum, eignasölu og launum stjórnenda, gilda á meðan biðlán er til staðar sem og ákvæði 5. kafla Sameiginlegra reglna fjármálafyrirtækja um fjárhagslega endurskipulagningu fyrirtækja, eftir því sem við á.
Viðskiptaskuldir verða almennt ekki færðar niður við endurskipulagningu enda tengjast þær daglegum rekstri fyrirtækisins og tengjast viðskiptasamböndum sem nauðsynleg eru til að varðveita virði fyrirtækisins og tryggja áframhaldandi rekstur þess

Hvernig fer með ábyrgðir eigenda eða þriðju aðila?

Fjárhæð slíkra ábyrgða verður endurmetin á grundvelli greiðslugetu og eignastöðu ábyrgðaraðila samhliða því sem samið er um fjárhagslega endurskipulagningu fyrirtækisins.

Eru fyrirtæki að fyrirgera betri rétti?

Nei, öllum er boðið að samþykja skuldauppgjör og fjárhagslega endurskipulagningu með fyrirvara um betri rétt samkvæmt niðurstöðu dómstóla.

Hvernig verður aðkomu ríkisins háttað? Sjá nánar lög nr. 313/2010

Tollstjóra verður gert heimilt að fella niður tekjuskatt með sambærilegum hætti og semst um milli skuldara og aðalkröfuhafa (fjármálafyrirtækis) við endurskipulagningu.
■ Sem dæmi væri ef almenn eftirgjöf aðalkröfu væri 50% þá yrði niðurfærsla tekjuskattsskuldar hlutfallslega sú sama.
■ Umsókn um greiðsluuppgjör á ógreiddum skattaskuldum verður þannig hluti af samkomulagi skuldara og aðalkröfuhafa.
■ Þetta á aðeins við um tekjuskatt sem fallið hefur í eindaga fyrir 1. janúar 2010.
Ógreiddir vörsluskattar, tryggingargjald og sá hluti tekjuskattsskuldar sem stæði eftir að lokinni niðurfærslu er færð á skuldabréf.
■ Fyrsti gjalddagi skuldabréfsins verður 1. júlí 2012.
Skattlagning eftirgjafar skulda verður breytt og í staðin fyrir 50% og 75% tekjufærslu m.a. tilteknar fjárhæðir verða tekin upp tvö 5 ára aðlögunartímabil.
■ Á fyrstu 5 árunum (2010-2014) skal fyrirtækið nýta rekstrartöp, bæði gömul og ný, allar sínar fyrningarheimildir og allar niðurfærsluheimildir skattalaga á móti tekjufærslunni.
■ Sá hluti eftirgjafarinnar sem er umfram yfirfæranlegt rekstrartap og rekstrartap ársins, fyrningar og niðurfærslu færist á milli áranna.
■ Óheimilt verður að greiða út arð á þessu tímabili.
■ Ríkisskattstjóri getur heimilað skattaðila að taka þátt í samsköttun og sameiningu við aðra skattaðila eða skiptingu upp í fleiri félög að uppfylltum skilyrðum þessa ákvæðis.
■ Standi eftir í árslok 2014 eftirgjöf skulda sem er hærri en 500 mkr. er skattaðila heimilt að færa það sem umfram er til tekna með jöfnum fjárhæðum á tekjuárunum 2015-2019.
■ Sé eftirgjöf lægri en 500 mkr. í lok árs 2014 þá færist hún ekki til tekna.
■ Eftirgefnar skuldir sem á einhvern hátt tengjast refsiverðri háttsemi skattaðila verður að tekjufæra án nokkurs frádráttar.
Stjórnvöld munu beita sér fyrir því að opinberar stofnanir, t.a.m. Byggðastofnun, taki þátt í skuldaúrvinnslu á grundvelli samkomulagsins.

Hvernig er virði fyrirtækja metið?

Komi fjármálafyrirtæki og fyrirtæki sér ekki saman um virði fyrirtækisins þá geta báðir aðilar komið sér saman um að óska mats þriðja aðila á eigna- eða rekstrarvirði fyrirtækisins. Það mat verður þá haft til hliðsjónar í samningum milli aðila.

Hvernig er tekið á ágreiningi innan kröfuhafahópsins?

Komi til ágreinings milli kröfuhafa þá skuldbinda aðilar samkomulagsins sig til að hlíta úrskurði úrskurðarnefndar eða gerðardóms, sem komið verður á fót.
Þessari nefnd verður ætlað að fjalla um ágreining milli kröfuhafa um niðurfærslu skulda fyrirtækja og mun hún fá, með lagabreytingu, heimild til að kveða upp fullnustuúrskurð í málum.

Hvaða gögnum þurfa fyrirtækin að skila inn?

Yfirliti yfir eignarhald félagsins
Ársreikningi sl. 2-3ja ára
Stjórn og skipulag félags
Rekstraráætlun næstu 1-3ja ára
Ath. þetta eru ákveðnar grunnupplýsingar og því hugsanlegt að viðkomandi fjármálafyrirtæki óski eftir frekari gögnum.

Hverjir eru aðilar að samkomulaginu?