Í síðustu viku ákváðu Straumur, Verðbréfaskráning Íslands og Kauphöllin sameiginlega að fresta fyrirhugaðri evruskráningu hlutabréfa Straums. Tilefnið var athugasemd Seðlabanka Íslands er laut að tilhögun á verðbréfauppgjörinu, nánar tiltekið að 15. gr. laga nr. 131/1997 um rafræna eignaskráningu, en Seðlabankinn telur að samkvæmt því ákvæði sé honum einum heimilt að annast slíkt uppgjör.

15. gr. laga um rafræna eignaskráningu verðbréfa nr. 131/1997
Seðlabanki Íslands tekur við innlánum frá reikningsstofnunum sem aðild eiga að verðbréfamiðstöð og annast efndalok viðskipta þeirra með rafbréf. [...](leturbreyting undirritaðs)

Túlkun Viðskiptaráðs Íslands
Samkvæmt réttarríkishugtakinu lýtur þjóðfélagsskipanin lögum og allar athafnir hins opinbera þurfa að eiga sér stoð í tilteknum réttarreglum. Sett lög eru þar að öllu jöfnu rétthæst, á eftir ákvæðum stjórnarskrárinnar. Einkaaðilar eru ekki bundir á sama hátt og opinberir aðilar og þurfa athafnir þeirra því ekki með beinum hætti að eiga sér lagastoð, heldur þurfa þeir aðeins að gæta þess að athafnir þeirra rúmist innan þess ramma sem löggjafinn hefur sett. Er íslenskri réttarskipan þannig háttað að athafnir einkaaðila eru heimilar séu þær ekki beinlínis óheimilar samkvæmt tilteknum réttarreglum.

Umrætt ákvæði, eins og það verður lesið samkvæmt orðanna hljóðan, kveður á um að Seðlabanki Íslands annist efndalok viðskipta með rafbréf. Hvergi í ákvæðinu er annars vegar kveðið á um að öðrum sé slíkt óheimilt eða hins vegar að Seðlabankanum sé það einum heimilt. Greinargerð laganna veitir ekkert svar við ofangreindu. Miðað við þá réttarskipan sem er við lýði hér á landi er því öllum fyrirtækjum sem viðskiptaráðherra hefur veitt leyfi til að starfrækja verðbréfamiðstöð, skv. 3. gr. laganna, heimilt að annast umrædd efndalok viðskipta. Framangreind lögskýring er í samræmi við það grundvallarsjónarmið lögskýringa að skýra beri lagaákvæði svo að það feli í sér eðlilega, sanngjarna og hagkvæma reglu. Það er ekkert eðlilegra, sanngjarnara og sér í lagi hagkvæmara en að heimila samkeppni um slík uppgjör.

Þannig tekur Viðskiptaráð undir þá túlkun sem sett hefur verið fram að Seðlabankanum sé skylt að annast umrædd efndalok en öllum öðrum leyfishöfum það heimilt.

Haraldur I. Birgisson
Lögfræðingur Viðskiptaráðs

Erlendur Hjaltason afhenti Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur menntamálaráðherra, Árna M. Mathiesen fjármálaráðherra og Björgvini G. Sigurðssyni viðskiptaráðherra afmælisskýrslu ráðsins, 90 tillögur að bættri samkeppnishæfni Íslands, fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Eftir að hafa veitt skýrslunni viðtöku fjölluðu ráðherrarnir um álit sitt á tillögunum.

Í ræðu sinni á 90 ára afmæli Viðskiptaráðsins í dag kynnti Finnur Oddson 90 tillögur að bættri samkeppnishæfni Íslands.

Finnur sagði meðal annars “90 tillögum Viðskiptaráðs má lýsa sem stefnuskrá ráðsins. Sumar eru sjálfsagðar en aðrar umdeildar, en höfuðmarkmið þeirra er að ýta við umræðu sem hefur það að markmiði að styrkja samkeppnishæfi Íslands. Tillögunum er beint til stjórnvalda með það fyrir augum að gera umhverfi atvinnulífs á Íslandi einfaldara, skilvirkara og réttlátara.  Þannig má efla íslenskt samfélag, öllum til heilla.”

Erlendur Hjaltason, forstjóri Exista og formaður Viðskiptaráðs, hélt opnunarávarp á afmælisfundi Viðskiptaráðs Íslands nú í dag. Í ávarpinu fór Erlendur yfir hlutverk Viðskiptaráð í þróun íslensks viðskiptaumhverfis undanfarin 90 ár.

Í ávarpi sínu á 90 ára afmælisfundi Viðskiptaráðs lýsti Geir H. Haarde, forsætisráðherra, yfir fullum vilja til frekara samstarfs við Viðskiptaráð og vonaði að ráðið og stjórnvöld gætu unnið áfram að mikilvægum framfaramálum sem stefna að því að bæta lífskjör í landinu. Sagði forsætisráðherra að samstarf Viðskiptaráðs og ríkisstjórnarinnar hafi skipt miklu máli í þeim breytingum sem átt hafa sér stað í íslensku viðskiptalífi undanfarin ár.

Í dag eru 90 ár liðin frá stofnun Verzlunarráðs Íslands, en ráðið var stofnað í KFUM húsinu við Amtmannsstíg í Reykjavík þann 17. september 1917.

Í tilefni dagsins stóð Viðskiptaráð fyrir fjölmennum afmælisfundi þar sem ríkisstjórn Íslands var afhent ný skýrsla ráðsins sem ber yfirskriftina „90 tillögur að bættri samkeppnishæfni Íslands“. Skýrslan inniheldur eina tillögu fyrir hvert starfsár ráðsins og spanna tillögurnar vítt svið, allt frá atvinnumálum til skattamála og menntunar- og heilbrigðismála, en þær eiga allar sammerkt að þeim er ætlað að gera íslenskt hagkerfi samkeppnishæfara.

Í dag eru 90 ár liðin frá stofnun Viðskiptaráðs Íslands. Í tilefni af afmælinu býður ráðið félagsmönnum sínum og velvildarmönnum til afmælisfundar og móttöku í Salnum og Gerðarsafni, Kópavogi. Á fundinum verða 90 tillögur að bættri samkeppnishæfni Íslands kynntar og afhentar ráðherrum nýrrar ríkisstjórnar. Forsætisráðherra heldur í kjölfarið ávarp. Síðan mun rektor Háskólans í Reykjavík kynna framtíðarsýn skólans. Að lokum munu fulltrúar ríkisstjórnarinnar ræða afmælistillögur Viðskiptaráðs Íslands.