Viðskiptaráð Íslands

Skýrsla Viðskiptaþings 2024 - Hið opinbera: Get ég aðstoðað?

Í skýrslunni er fjallað um hið opinbera og hvernig megi bæta þjónustu þess til lengri tíma litið. Þar er farið yfir stofnanaumhverfið á Íslandi, hvernig reglubyrðin hefur þróast hér á landi og áhrifin af því, hvaða verkefni hið opinbera sinnir og þau stóru stuðningskerfi sem það stendur undir.

Árið 2022 velti hið opinbera um 1650 ma.kr. sem þýðir að hið opinbera ráðstafar tæplega annarri hverri krónu sem verður til í hagkerfinu. Hlutfallið hefur vaxið jafnt og þétt, allt frá lýðveldisstofnun, þegar um fimmta hver króna fór um hendur hins opinbera. Í ljósi umfangs ríkis og sveitarfélaga er rétt að rýna hvernig þessum fjármunum er varið, hvar og hvernig megi gera betur og hvort hið opinbera þurfi að sinna öllum þeim verkefnum sem það hefur nú á sinni könnu.

Viðskiptaráð leggur til að:

  • Atvinnulífinu verði búin skilvirk umgjörð og að regluverk sé ekki óþarflega íþyngjandi.
  • Stjórnvöld láti af gullhúðun EES-reglna og tryggi að íslensk fyrirtæki standi jafnfætis erlendum samkeppnisaðilum.
  • Hið opinbera rýni stofnanaumhverfið hér á landi með það fyrir augum að auka skilvirkni og hagkvæmni kerfisins.
  • Hið opinbera beiti faggildingum í meira mæli til að virkja einkaaðila í eftirliti með atvinnustarfsemi.
  • Fyrirsjáanleiki í álagningu opinberra gjalda verði aukinn.
  • Hið opinbera láti af rekstri þar sem það er í samkeppni við einkaaðila og skoði hvar hagkvæmt sé að nýta krafta einkaframtaksins á mörkuðum þar sem er markaðsbrestur.
  • Einkaaðilum verði í auknu mæli gert kleift að veita heilbrigðisþjónustu.
  • Heilbrigðiskerfið fylgi þróun í heilbrigðistækni og innleiði hagkvæmar tæknilausnir.
  • Hið opinbera bregðist við mikilli útgjaldaaukningu til almannatryggingakerfsins með því að innleiða starfsgetumat og auðvelda atvinnuþátttöku þeirra sem hafa getu og vilja til.

Skýrsla Viðskiptaþings.

Tengt efni

Hlutverk hins opinbera þarfnist stöðugrar endurskoðunar

Viðskiptaráð hefur tekið til umsagnar stöðumat og valkosti fyrir stefnu um opinbera þjónustu. Ráðið telur að stöðug endurskoðun þurfi að eiga sér stað …
19. nóvember 2025

Forskot í opinberum rekstri

Björn Brynjúlfur Björnsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs, fjallar um mikilvægi hagræðingar í opinberum rekstri, en með henni má bæta gæði opinberrar …
19. febrúar 2025

Hagræðingarumsögn Viðskiptaráðs: 100 milljarðar í 60 skrefum

Viðskiptaráð hefur mótað 60 tillögur sem samanlagt hagræða um 122 ma. kr. á ári í rekstri ríkissjóðs. Tillögurnar eru hryggjarstykkið í umsögn ráðsins …
24. janúar 2025

Skýrsla Viðskiptaþings 2024

Í skýrslunni er fjallað um hið opinbera og hvernig megi bæta þjónustu þess til lengri tíma litið. Þar er farið yfir stofnanaumhverfið á Íslandi, …
8. febrúar 2024

Réttum kúrsinn: Umbætur í opinberu eftirliti

Opinbert eftirlit stendur samkeppnishæfni Íslands fyrir þrifum. Íþyngjandi útfærslur hafa verið valdar auk þess sem fjöldi og umsvif eftirlitsstofnana …
27. ágúst 2024

Má aðstoða hið opinbera?

„Á meðan einkageirinn leiðir framleiðniaukninguna bendir ýmislegt til þess að skilvirkni hins opinbera hafi setið eftir. Vísbendingar eru um að aukið …
4. mars 2024