Viðskiptaráð Íslands

Hið opinbera: Meira fyrir minna

Viðskiptaráð Íslands hefur gefur út ritið „Hið opinbera: Meira fyrir minna“ þar sem rýnt er í hlutverk, rekstur og störf hins opinbera. Ljóst er að minna verður til skiptanna hér á landi á næstunni og áfram munu heyrast háværar raddir um aukin útgjöld úr ríkissjóði. Svigrúm til skattahækkana er lítið og að mati Viðskiptaráðs er aukin framleiðni í rekstri hins opinbera lykilatriði svo opinber fjármál verði sjálfbær, en hið opinbera hefur dregist aftur úr í framleiðni á undanförnum árum.

Þörf er á ítarlegri og heildstæðri yfirferð á starfsemi hins opinbera svo mæta megi þeim stóru áskorunum sem framundan eru í ríkisrekstrinum. Þetta rit er innlegg Viðskiptaráðs í þá umræðu en þar má finna fjölmargar tillögur, hugmyndir og annað sem getur nýst í þeirri vinnu að auka framleiðni í rekstri hins opinbera svo fjármál hins opinbera geti áfram verið sjálfbær til framtíðar.

Ritið skiptist í fimm kafla:

1. Hið opinbera í almennu ljósi
2. Hvert er hlutverk hins opinbera?
3. Hvernig getur hið opinbera sinnt hlutverki sínu betur?
4. Sveitarfélögin
5. Fjármögnun hins opinbera

(Hægt er að smella á kaflana til að skoða þá)

Tillögur Viðskiptaráðs eru meðal annars :

  • Forgangsraða þarf á útgjaldahliðinni í þágu grunnþjónustu, framfærslu og markaðsbresta en minnka umsvif á sviði samfélagsmótunar.
  • Stuðla þarf að því að einkafjárfesting aukist á ný með skattalegum hvötum til einstaklinga og fyrirtækja ásamt því að bæta í hvata til nýsköpunar.
  • Nýta þarf tækifæri í samvinnu einka- og opinberra aðila í auknum mæli, t.d. með samvinnuleið (PPP) um innviðaverkefni.
  • Með þarfir þeirra sem sækja sér heilbrigðisþjónustu í huga á opinbert fjármagn að fylgja sjúklingum þangað sem þeir leita, en ekki að renna til stofnana sem slíkra.
  • Æskilegt er að stytta grunnskólanám um eitt ár og fjölga kennsludögum ársins til að tryggja betra samræmi við nágrannalönd.
  • Í stað þess að meta örorku einstaklinga þarf að meta starfsgetu einstaklinga og bæta aðstoð við þá sem eru óvirkir á vinnumarkaði.
  • Horfa þarf til sameininga ríkisstofnana svo þær geti sinnt hlutverkum sínum með fullnægjandi hætti og skörun í verkefnum þeirra sé lágmörkuð.
  • Draga þarf úr lögverndun og leyfisskyldu hér á landi.
  • Virðisaukaskattskerfið þarf að einfalda.
  • Tryggja þarf sjálfbærni sveitarfélaga með því að sameina þau svo að endingu skapist forsendur til að leggja Jöfnunarsjóð sveitarfélaga niður.

Ritið er nú aðgengilegt öllum í vefútgáfu. Einnig má óska eftir prentuðu eintaki með því hafa samband við mottaka@vi.is

Skjáskot úr skýrslunni:

Tengt efni

Hlutverk hins opinbera þarfnist stöðugrar endurskoðunar

Viðskiptaráð hefur tekið til umsagnar stöðumat og valkosti fyrir stefnu um opinbera þjónustu. Ráðið telur að stöðug endurskoðun þurfi að eiga sér stað …
19. nóvember 2025

Varað við auknum umsvifum hins opinbera í upplýsingatækni

Viðskiptaráð hefur veitt umsögn um frumvarp um skipan upplýsingatækni í rekstri ríkisins. Þó ráðið fagni aukinni samhæfingu og skilvirkni, þá er …
8. apríl 2025

Ófjármögnuð neytendastefna

Viðskiptaráð hefur skilað umsögn um stefnu í neytendamálum til 2030. Viðskiptaráð gagnrýnir að þrátt fyrir ábendingar á fyrri stigum hafi stefnan enn …
25. mars 2025

Brýnt að auka orkuframleiðslu

Að mati Viðskiptaráðs skýtur það skökku við að færa virkjunarkosti í verndarflokk þegar endurskoðun laga um rammaáætlun stendur yfir.
21. júní 2024

Hætt við að íslenskir neytendur beri kostnaðinn á endanum

Viðskiptaráð telur brýnt að jafna samkeppnisstöðu innlendra og erlendra miðla. Ráðið lýsir hins vegar yfir efasemdum um að menningarframlag sé best …
7. júní 2024

Má aðstoða hið opinbera?

„Á meðan einkageirinn leiðir framleiðniaukninguna bendir ýmislegt til þess að skilvirkni hins opinbera hafi setið eftir. Vísbendingar eru um að aukið …
4. mars 2024