Viðskiptaráð hefur smíðað gagnvirka Skattareiknivél til að varpa ljósi á hversu mikið einstaklingar borga í skatt. Hægt er að slá inn eigin forsendur og sjá hvað maður greiðir í skatta á mánuði.

Með því að aðlaga fjárhæðirnar í reiknivélinni getur hver og einn fengið skýra mynd af sínum skattgreiðslum.
Fyrir meðaleinstakling sem er með 826.000 kr. í mánaðarlaun, ráðstafar 223.500 kr. í almenna neyslu, greiðir 25.000 kr. í rekstur á ökutæki og 71.781 kr. í fasta liði, líkt og fasteignagjöld og veituskatta, reynist raunveruleg skattheimta vera 325.116 kr. á mánuði. Það nemur 41% af tekjum.
Skattar, tollar og neysluskattar
Skattlagning er mismunandi eftir eðli þeirrar vöru og þjónustu sem átt er í viðskiptum með. Neysluvörur bera alla jafna 24% virðisaukaskatt. Þó bera matvæli og aðrar tilteknar vörur og þjónusta 11% virðisaukaskatt. Í ofanálag bætast við sértækir skattar á borð við kílómetragjald, kolefnisgjald og áfengisgjald, sem og tollvernd á innlendum matvörum.[1] Virðisaukaskattur leggst síðan ofan á ýmsa sértæka skatta og gjöld sem magnar áhrif þeirra.
Þá fylgja rekstri húsnæðis ýmsir fastir reikningar á borð við fasteigna- og veitugjöld til sveitafélaga. Að auki leggjast ýmsir sértækir nefskattar á borð við útvarpsgjald og gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra jafnt á alla einstaklinga og lögaðila. Þegar kemur að því að ávaxta það sem eftir stendur er greiddur 22% fjármagnstekjuskattur af fjármagnstekjum umfram 300.000 krónur og auk þess bera eignir sem ganga í erfðir 10% erfðafjárskatt.
Dæmið hér að ofan sýnir að heildarskattbyrði einstaklinga er umtalsvert meiri en ætla mætti út frá þeim sköttum sem koma fram á launaseðlinum einum. Heildarskattbyrðin ræðst þó af tekjum, neyslumynstri og öðrum aðstæðum hvers og eins. Með reiknivélinni er hægt að leggja mat á skattbyrði miðað við eigin forsendur og fá þannig heildstæðari mynd af því hversu stór hluti tekna rennur til hins opinbera í formi skatta.
Fyrirvarar:
1) Þeir skattar og opinberu gjöld sem reiknivélin tekur tillit til eru ekki tæmandi listi, en ekki er til að mynda tekið tillit til fjármagnstekjuskatts á sparnað einstaklinga.
2) Þegar virðisaukaskattur er einangraður úr lokaverði vöru nemur hann 19,35% í almenna 24% þrepinu og 9,91% í 11% lágmarksþrepinu
3) Engum tölulegum svörum eða öðrum upplýsingum sem færðar eru inn í skattareiknivélina er safnað eða þær vistaðar. Upplýsingarnar eru eingöngu notaðar til að framkvæma útreikninga í reiknivélinni.
[1] Umfang tollverndar byggir á útreikningum úr umsögn Viðskiptaráðs við umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins um dagvörumarkað. Slóð: https://vi.is/umsagnir/tollvernd-skyrir-hatt-verd-a-dagvoru