Óbreyttir stýrivextir – veruleg vonbrigði

Peningastefnunefnd Seðlabankans ákvað í gær að halda stýrivöxtum bankans óbreyttum, eða í 12%. Samkvæmt yfirlýsingum nefndarinnar er bakgrunnur ákvörðunarinnar sá að gengi krónunnar hefur verið umtalsvert lægra en nefndin taldi viðunandi í mars. Þá segir nefndin að verðbólga og verðbólguvæntingar hafi einnig aukist. Þar vísar nefndin til hækkunnar á vísitölu neysluverðs í júní og aukningu á tólf mánaða verðbólgu, sem nefndin telur að rekja megi að mestu leyti til umtalsverðrar gengislækkunar frá því í mars og nýlegrar hækkunnar óbeinna skatta.

Í ljósi þess hversu augljós þörf er á frekari lækkun vaxta fyrir atvinnulíf og heimili almennt veldur þessi ákvörðun peningastefnunefndar verulegum vonbrigðum. Eins og kemur fram í yfirlýsingu nefndarinnar þá hefur töluvert miðað áleiðis á nokkrum mikilvægum vígstöðum, en þar bera ráðstafanir í ríkisfjármálum til skemmri tíma og langtímaáætlun um aðhaldsaðgerðir í ríkisfjármálum hæst. Við síðustu vaxtaákvörðun, þann 4. júní síðastliðinn, taldi nefndin einmitt þessar aðgerðir vera grundvöll þess að endurheimta traust markaðarins svo svigrúm yrði skapað til áframhaldandi slökunar peningalegs aðhalds. Þrátt fyrir mikilvægi þessara aðgerða þá virðast þær þannig hafa haft takmörkuð áhrif á vaxtaákvörðun peningastefnunefndar í dag.  Þetta vekur eðlilega upp spurningar hvort nefndin telji aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafi gengið of skammt.

Ljóst er að raunvextir eru enn óþægilega háir og verða að lækka verulega og sem allra hraðast til þess að auka flæði súrefnis inn í rekstrarumhverfi fyrirtækja, sem er afar bágborið þessa stundina. Til skemmri tíma er þetta eitt helsta hagsmunamál íslenskra fyrirtækja og heimila. Vonir Viðskiptaráðs standa því til þess að í næsta skrefi, í ágúst, verði vextir lækkaðir undir 10%. Það er hins vegar að mestu undir aðgerðum ríkisstjórnar komið hvort það verði reyndin eður ei.

Yfirlýsingu peningastefnunefndar má nálgast hér.

Næsta yfirlýsing peningastefnunefndar verður birt 13. ágúst næstkomandi.

Tengt efni

90% af hagkerfinu í lagi? Frekar 10%

Færri störf, minni fjárfesting og minni verðmæti í langflestum atvinnugreinum
9. apr 2021

Hagkvæmari leikreglur til bættra lífskjara

Regluverk leggst þyngst á smærri fyrirtæki, þar sem þau hafa síður bolmagn til ...
7. jan 2021

Ógn við efnahagsbatann?

Erfitt er að átta sig á hvernig má ná niður atvinnuleysi í hálaunalandi án þess ...
15. jan 2021